fragment 2

Rond half vier werden we wakker. De regen sloeg tegen de ruiten. De regen werd hagel en een hevig onweer brak los. In de badkamer kolkte er een vies stinkend water uit de pot omhoog en sloeg over de rand op de witte tegels. De grinttegels van het terras zag je echter schoner worden. Ze werden als nieuw, zelfs het onkruid spoelde uit de voegen. Dit geweld woedde door tot acht uur. Zeker 18 mussen kwamen kijken of er wat te eten was.

Gek hoe alles loopt. Heel de dag hard gewerkt om wat er gaat gebeuren uit te bannen. Ik kan er niet tegen, ik heb nooit tegen dit soort dingen gekund. Als kind verdween ik geluidloos als er bezoek binnenstapte. Ik kroop onder de tafel of achter een gordijn en mijn moeder accepteerde dit volkomen. Nu denk ik dat dit ook niet goed was. Want heb je een kleine, wat bangelijke hond en er nadert een grote hond dan kan je de kleine hond maar beter niet te gauw optillen want als je zijn angst bevestigt blijft het een bange hond. Als het onweert en het lintjes regent en een hond kruipt van angst weg, dan moet je de hond niet troosten, maar je moet juist zeggen: “Schiet op, er is hier niets aan de hand”.
Maar ik ben op van de zenuwen. Had ik ook maar zo’n baas die me aankon. Ik vlucht in het werk. Tijdens het inrichten van de tentoonstelling riep Laura van Museum Møhlmann me toe: ‘Het is feest, denk erom Har, FEEST!!! En dat wist ik ook wel maar omdat ik alles grotendeels aan voel komen, wist ik ook dat er nog meer te gebeuren stond en dat naderde….

Zo’n gebouw vol mensen, dacht ik, allemaal aardig, erg lief ook. Ik ging er alleen maar harder door werken, dan heb je geen tijd om over van alles naast het schilderen na te denken. Een schilderij is een jaloers kind dat vraagt om antwoord. En hoe meer ik werkte, hoe plezieriger ik me voelde en op het laatst gaf ik me over, komt wat komt. Ze doen maar. En dan stap je binnen, je ziet die aardige vrijwilligers, Rob Møhlmann die meteen op me af kwam en alle ellende viel weg. Ze kwamen voor mij, al deze mensen.

fragment 3

En nu is het zo, ik heb al ik weet niet hoeveel openingen meegemaakt maar dit was iets bijzonders, er zou nog wat gaan gebeuren. Ik ben die dag ridder geworden, weliswaar een slappe ridder, een dienstweigerende ridder, een ridder zonder zwaard of paard. Ze schijnen dus te bestaan. Met een auto vol bloemstukken kwamen we thuis en nu? Ik bedacht meteen, ’op naar het volgende schilderij’. Ik zag eens in Frankrijk een stal met meerdere aan elkaar gebouwde deuren, met planken als een grote, opvallende visgraat. De deuren stonden in de Dordogne tegen een heuvel aangebouwd. Grauw-grijs en zo mooi! Ja vervallen deuren, half tegen elkaar gezakt. Meteen ging het van binnen weer werken. Dan pak ik een potlood, een pen, gewoon wat er ligt en ga tekenen, terwijl ik dacht; werkt het nu het mooist als ik de vormen, die heel sterk overkomen, met de punten omhoog of omlaag schilderen?

Zal ik meerdere doeken aaneengetimmerd geschilderd maken of op drie of vier doeken apart werken en ze dan samenbrengen? Ik moet eerst proeven nemen, want nu kunnen vergissingen niet gebruikt worden. Het beste zou zijn als ik eerst wat kleinere doeken ter hand zou nemen, waar ik de techniek op kan leren maar of het dan ook op een groot werk te gebruiken is. In het land, tegen die heuvel, dat zilvergrijze van de ouderdom, ook het wat hulpeloos in elkaar gezakte, het moet mooi zijn. Want ik heb er al zoveel op naam staan, deuren met kattegat, deuren slecht geschilderd en toch mooi, deuren blauw, versplinterd, met brievenbus, alleen met naambord of met raampjes erin. Onderweg door Frankrijk aaide ik sommige deuren en beloofde dat ik ze niet zou vergeten. Nu ik 80 ben, zou ik nog net dit grote karwei kunnen klaren, ik moet het dus nu doen, meteen, dan ben ik ook weer maanden zoet. Ik ruim het atelier wat op, weet iedere dag dat ik door kan gaan, weet wat me wacht.

Ondertussen zijn al mijn schilderijen aan het logeren. Tijdens het opbouwen van de expositie kreeg ik hulp van vrienden voor het transport van de schilderijen. Theo, Hans en Bert allemaal hielpen ze mee. Laura wist met een blik waar welk schilderij het beste uit de verf zou komen, het inrichten ging zo snel dat was echt geweldig. Met Rob die op eenzelfde manier kijkt als ik heb ik het erg leuk gehad.

Ik ben blij met de tentoonstelling en ook met de erkenning, want het is toch bijzonder dat je in Nederland als dienstweigeraar ook een ridder zonder zwaard kan worden.

Met hartelijke groet, Har

mededeling 1

Galerie 23 te Helmond opent op zaterdag 1 augustus de tentoonstelling Har Sanders - 80 jaar zijn eigen weg.U bent van harte welkom op zaterdag 1 augustus om 15.00 uur om deze opening bij te wonen. Har Sanders is deze middag aanwezig. De tentoonstelling is te zien van 1 augustus t/m 29 augustus 2009.

mededeling 2

De tentoonstelling Har Sanders - 80 jaar zijn eigen weg is van 14 juni t/m 30 augustus 2009 te zien in Museum Møhlmann te Appingedam.

mededeling 3

Bij de tentoonstelling verschijnt de uitgave Har Sanders - 80 jaar zijn eigen weg - 96 pagina's, full-colour met harde kaft -. Het boek is alleen in het museum te verkrijgen. U kunt het al wel bestellen bij Museum Møhlmann het kost € 25,- . Wilt u het thuis gestuurd krijgen dan kan dat ook. Maak € 25,- (plus € 3,- verzendkosten) over op rekeningnummer 367455382 t.n.v. Museum Møhlmann te Appingedam, o.v.v. "Sanders". Vergeet vooral niet uw eigen naam en adres te vermelden; de bank doet dit niet automatisch! U ontvangt de uitgave dan per kerende post thuis.